ເປັນຫຍັງ “ວຽງຈັນ” ພາສາຈີນຈື່ງຂຽນວ່າ “ຫວ່ານ ຊ່ຽງ-万象 ແປວ່າ “ລ້ານຊ້າງ”

ເປັນຫຍັງ “ວຽງຈັນ” ພາສາຈີນຈື່ງຂຽນວ່າ “ຫວ່ານ ຊ່ຽງ-万象 ແປວ່າ “ລ້ານຊ້າງ”

ເປັນຫຍັງ “ວຽງຈັນ” ພາສາຈີນຈິ່ງຂຽນວ່າ “ຫວ່ານ ຊ່ຽງ-万象?” ມື້ນີ້ ເປັນມື້ອອກໃໝ່ 3 ຄ່ຳ ເດືອນ 3 ເປັນມື້ດີ ບຸນໄຂປະຕູເລົ້າ ພໍດີເປັນມື້ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຈະເດີນທາງໄປບັນຍາຍ “ປຸກພະລັງສູ່ຄວາມສຳເລັດ” ທີ່ຫຼວງພະບາງ ໂດຍຂີ່ລົດໄຟລາວ-ຈີນ ຊື່ “ລ້ານຊ້າງ” ເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນຊີວິດ ຈິ່ງຂໍກ່າວເຖິງທີ່ມາຂອງຊື່ “ລ້ານຊ້າງ”

ທີ່ສະຖານີລົດໄຟລາວ-ຈີນ “ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ” ນັ້ນ ຫຼາຍຄົນອາດຈະບໍ່ສັງເກດເບິ່ງພາສາຈີນທີ່ຂຽນຢູ່ດ້ານລຸ່ມ ເຊິ່ງບໍ່ໄດ້ຂຽນອອກສຽງວ່າ “ວຽງຈັນ” ແຕ່ຢ່າງໃດ ແຕ່ຂຽນວ່າ “ຫວ່ານ ຊ່ຽງ-万象” ທ່ານວ່າແປກບໍ? ຄວາມຈິງແມ່ນບໍ່ແປກ ໂດຍມີທີ່ມາດັ່ງນີ້:

ໃນພາສາຈີນກາງ ຄຳວ່າ “ຫວ່ານ ຊ່ຽງ-万象-Wàn Xiàng) ແປວ່າ “ລ້ານຊ້າງ” ໂດຍຄຳວ່າ “万” ແປວ່າ “ລ້ານ” (ໃນແບບຂຽນເກົ່າ) ແລະ ຄຳວ່າ “ຊ່ຽງ” (万象-Xiàng) ແປວ່າ “ຊ້າງ”. ສ່ວນວ່າເປັນຫຍງັຈິ່ງເອີ້ນ “ວຽງຈັນ” ວ່າ “ລ້ານຊ້າງ” ນັ້ນ ເນື່ອງຈາກ “ລ້ານຊ້າງ” ເປັນຊື່ເກົ່າແກ່ຂອງລາວ ຕັ້ງແຕ່ອານາຈັກ “ອ້າຍລາວ” ຕັ້ງຢູ່ເມືອງ “ຢົງຊ້າງ” (Yongchang-永昌) ຫຼື “ເມືອງຊ້າງ” ທີ່ຢຸນນານ ສປ ຈີນ ເມື່ອ 2,000 ກວ່າປີ ແລະ ດ້ວຍເຫດນີ້ “ແມ່ນ້ຳຂອງ” ຄົນຈີນຈິ່ງເອີ້ນວ່າ “ແມ່ນ້ຳ ລ້ານຊ້າງ” ເພາະ “ອ້າຍລາວ” ເປັນອານາຈັກເກົ່າແກ່

ເຖິງວ່າໃນປັດຈຸບັນນີ້ ເມືອງ “ຢົງຊ້າງ” (Yongchang-永昌) ເກີດຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ເມື່ອ 2,000 ປີ ກ່ອນຈະປ່ຽນຊື່ມາເປັນເມືອງ ເປົາຊານ (Baoshan) ໃນປັດຈຸບັນນີ້ກໍຕາມ ເນື່ອງຈາກເປັນເມືອງຫຼວງຂອງອານາຈັກ “ອ້າຍລາວ” ເມື່ອຊົນຊາດ “ລາວ-ໄຕ” ຍ້າຍເມືອງຫຼວງແຫ່ງໃໝ່ລົງມາທີ່ “ວຽງຈັນ” ນີ້ແລ້ວກໍຕາມ ແຕ່ຊາວຈີນຍັງຮຽກຊື່ເມືອງ “ວຽງຈັນ” ວ່າ “ຫວ່ານຊ່ຽງ” (万象) ຫຼື “ລ້ານຊ້າງ” ຕາມຊື່ເກົ່າບໍ່ປ່ຽນແປງ

ນີ້ຄືຈຸດດີຂອງພາສາຈີນ ທີ່ຍັງຮັກສາຄວາມດັ້ງເດີມດ້ານປະຫວັດສາດໄວ້ ເພາະພາສາຈີນເກີດມາຈາກການສັງເກດ ແລະ ແຕ້ມເອົາ ເຖິງຈະປ່ຽນແປງໄປ ແຕ່ກໍຍັງຮັກສາຮາກຄຳສັບເກົ່າໄວ້ ແລະ ນີ້ກໍຄືຫຼັກຖານເພື່ອຢັ້ງຢືນວ່າ ອານາຈັກ “ລ້ານຊ້າງ” ທີ່ເກົ່າແກ່ກວ່າ 2,000 ປີ ນັ້ນ ມີຢູ່ຈິງ

ແນ່ນອນວ່າ ລົດໄຟ ລາວ-ຈີນ ຂະບວນທຳອິດ ທີ່ຕັ້ງຊື່ວ່າ “ລ້ານຊ້າງ” ນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ໝາຍສະເພາະເຖິງ “ອານາຈັກ ລ້ານຊ້າງ” ໃນສະໄໝເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ 600 ກວ່າປີເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງໄດ້ໝາຍເຖິງ “ເມືອງຊ້າງ” ຂອງອານາຈັກ “ອ້າຍລາວ” ທີ່ຕັ້ງຢູ່ເມືອງ “ຢົງຊ້າງ” ຢຸນນານ ສປ ຈີນ ເມື່ອ 2,000 ກວ່າປີພຸ້ນອີກ.

khaosan@gmail.com